De nieuwste cijfers van UWV zouden iedere bestuurder, HR-directeur en leidinggevende aan het denken moeten zetten.
Op het eerste gezicht lijkt de groei van de WIA-instroom in 2025 af te vlakken. Maar wie dieper kijkt, ziet een ander beeld. UWV verwacht dat de WIA-instroom in 2026 stijgt naar ongeveer 80.900 toekenningen. Dat zijn 9.600 meer toekenningen dan in 2025. Een belangrijke verklaring daarvoor is de verdere toename van psychische klachten onder werkenden. Volgens UWV zijn psychische aandoeningen, zoals burn-out en depressie, inmiddels de belangrijkste groeifactor binnen de WIA-instroom. Dat maakt deze ontwikkeling relevant voor iedere organisatie. Niet omdat het over verzuim gaat. Maar omdat het over leiderschap gaat. De WIA-cijfers van vandaag laten namelijk zien wat er twee jaar geleden al speelde binnen organisaties. Een medewerker komt niet van de ene dag op de andere in de WIA terecht. Daar gaan vaak maanden of jaren aan vooraf.
- Periodes van hoge werkdruk.
- Personeelstekorten.
- Onvoldoende herstel.
- Onduidelijke prioriteiten.
- Leidinggevenden die zelf onder druk staan.
- Teams waarin signalen te laat worden herkend of besproken.
De WIA-instroom van vandaag is een vertraagde indicator van gisteren.
De WIA-instroom van vandaag is daarmee feitelijk een vertraagde indicator van de kwaliteit van leiderschap, cultuur en werkorganisatie van gisteren. De meest opvallende ontwikkeling in de recente UWV-cijfers is de sterke groei van psychische uitval. In 2025 lag de instroom door psychische klachten gemiddeld 29% hoger dan in 2022. Vooral burn-out en depressieve klachten spelen hierbij een belangrijke rol. De stijging concentreert zich bovendien in sectoren waar werkdruk en personeelstekorten al jarenlang hoog zijn. Sinds 2022 steeg de WIA-instroom met 33% in zorg en welzijn, 43% in het onderwijs en 52% binnen het openbaar bestuur.
Het interessante is dat deze cijfers niet alleen iets zeggen over gezondheid. Ze vertellen vooral een verhaal over hoe werk wordt georganiseerd. Over de keuzes die worden gemaakt rondom capaciteit, prioriteiten en verwachtingen. Over de ruimte die medewerkers ervaren om grenzen aan te geven. Over de mate waarin leidinggevenden het gesprek voeren voordat problemen escaleren. Juist daarom geloof ik dat psychische uitval niet in de eerste plaats een gezondheidsvraagstuk is. Het is een organisatie-, een leiderschaps-, of te wel een cultuurvraagstuk.
Natuurlijk blijven goede arbobegeleiding, preventie en vitaliteitsprogramma’s belangrijk. Maar de organisaties die de komende jaren het verschil maken, zijn organisaties die eerder in de keten interveniëren. Die niet wachten tot medewerkers uitvallen. Die werkdruk bespreekbaar maken. Die leidinggevenden ondersteunen in hun voorbeeldrol. Die eigenaarschap helder beleggen. En die begrijpen dat duurzame inzetbaarheid uiteindelijk ontstaat in het dagelijks gedrag van leiders en teams. Misschien is dat wel de belangrijkste les uit de nieuwste UWV-cijfers. De vraag is niet hoeveel medewerkers vandaag uitvallen. De vraag is welke signalen organisaties vandaag zien, die anders over twee jaar terugkomen in de WIA-statistieken.
Bronnen
- UWV, De groei van de WIA-instroom nam in 2025 af, maar dat was tijdelijk, 16 april 2026
- UWV, WIA-instroom onder de loep: wat de cijfers van 2025 en 2026 ons vertellen, 8 mei 2026